ساخت بلژیک و پرورش یافته در اسپانیا
کورتوا.!
ساخت بلژیک و پرورشیافته در اسپانیا: تلاقی دو کشور در وجود کورتوا
روایتهای مربوط به دوران آغازین حضور او در لالیگا، دروازهبانی با چهرهای جوان و باطراوت را به یاد میآورند که از «تواناییهای فوقالعاده» و «ذهنیت قهرمانی» برخوردار بود.
تیبو کورتوا نام خود را در تاریخ فوتبال بلژیک و اسپانیا جاودانه کرده است و آماده است تا در دیدار حساس مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی 2026 فیفا در روز جمعه، میان «شیاطین سرخ» و «لاروخا»، نقشی کلیدی ایفا کند.
این دروازهبان بلژیکی بیش از یک دهه است که در سطح اول فوتبال اسپانیا میدرخشد. او در سال 2011 از باشگاه دوران کودکیاش، خنک، راهی چلسی شد و بلافاصله بهصورت قرضی به اتلتیکو مادرید پیوست. کورتوا پیش از آغاز فصل 2014 – 15 به استمفورد بریج بازگشت و سپس در سال 2018 دوباره راهی پایتخت اسپانیا شد تا وظیفه حراست از دروازه رئال مادرید را بر عهده بگیرد.
کورتوا در سن پایین 19 سالگی به اتلتیکو پیوست و گرگوریو مانزانو، نخستین مربی او در سطح اول فوتبال اسپانیا، اذعان داشت که از همان ابتدا تحت تأثیر این دروازهبان جوان و تازهکار قرار گرفته است. این مربی اهل اندلس که سابقه هدایت بیش از 400 بازی در لیگ برتر کشورش را در کارنامه دارد، چنین گفت: «ما به دنبال دروازهبانی جوان و آیندهدار بودیم و او نظر ما را جلب کرد. او حضوری مقتدرانه داشت و فوقالعاده چابک بود؛ ضمن اینکه با وجود قد بلندش، از واکنشهای بسیار سریعی برخوردار بود.»
مانزانو که پیش از دیهگو سیمئونه هدایت اتلتیکو را بر عهده داشت، همچنان خاطرات خوشی از نخستین بازی کورتوا در ذهن دارد: پیروزی 4 – 0 در خانه ویتوریا گیمارش در مرحله مقدماتی لیگ اروپا. او همچنین به یاد میآورد که کورتوا در بازی مرحله گروهی همین تورنمنت (که دومین رقابت معتبر
باشگاهی اروپا محسوب میشود) مقابل سلتیک در گلاسکو، مهار «شگفتانگیزی» داشت که عملاً مانع از شکست تیم شد. «روخیبلانکوس» (لقب اتلتیکو) در نهایت قهرمان آن رقابتها شدند و در دیدار فینال، با تکیه بر دو گل رادامل فالکائو و همچنین حرکت انفرادی و ضربه تماشایی دیهگو ریباس، بر
اتلتیک بیلبائو غلبه کردند؛ دیداری که در آن کورتوا نقشی تعیینکننده در درون دروازه ایفا کرد.
کورتوا در آن فصل نخست حضورش در اتلتیکو، 52 بار به میدان رفت — که همچنان سومین آمار بالای بازی در دوران حرفهای درخشان او محسوب میشود . و با ثبت بیش از 4600 دقیقه بازی، کیفیت و کلاس بالای خود را به عنوان یک ستاره به اثبات رساند. مانزانو که از ویژگیهای شخصیتی کورتوا نیز به نیکی یاد میکرد، گفت: «وقتی او تازه آمده بود، باید روی جنبههایی از بازیاش مثل نبردهای هوایی و موقعیتهای تکبهتک کار میکرد و در کار با توپ با پا هم کمی ضعف داشت. او به مرور زمان در این زمینهها پیشرفت کرد. آن مقطع، آغازگر این مسیر طولانی، موفق و فوقالعاده بود.»
«ذهنیت او یکی از ویژگیهای بنیادینش است. او همواره بر این باور است که میتواند پیشرفت کند؛ او ذهنیت یک قهرمان را دارد. بازیکنان زیادی هستند که از نظر فیزیکی شرایط ایدهآلی دارند، اما بدون قدرت ذهنی، موفق نخواهند شد. او توانسته است قدرتهای جسمانی و ذهنی خود را با هم تلفیق کند و به همین دلیل است که در بالاترین سطح فوتبال بازی میکند.» مانزانو در توصیف او در خارج از زمین، وی را «پسری کاملاً معمولی» و تودار به یاد میآورد.
این دروازهبان سابق تیم خنک (Genk)فاش کرده است که هماهنگی عالی میان دست و چشم او، حاصلِ والیبال بازی کردن در دوران کودکیاش بوده است؛ حتی در خانه خانوادگی آنها یک زمین والیبال وجود داشت. او در یک نشست خبری توضیح داد: «من هم مثل والدینم والیبال بازی میکردم. در هفتسالگی به خنک پیوستم و کارم را به عنوان مدافع چپ آغاز کردم، اما به خاطر تجربه والیبال، رفلکسهای لازم برای شیرجه زدن و پایین رفتن سریع را داشتم و به همین دلیل درون دروازه قرار گرفتم.»
در سال 2012، زمانی که این دروازهبانِ پرورشیافته در آکادمی «خنک» به صورت قرضی در تیم «لوس کولچونروس» (لقب اتلتیکو مادرید) حضور داشت، در فینال سوپرجام اروپا مقابل باشگاه اصلی خود (چلسی) به پیروزی رسید؛ دیداری که در آن، آن تیم قدرتمند اسپانیایی با نتیجه 4 – 1 بر لندنیها غلبه کرد. سال بعد، او قهرمانی در جام حذفی اسپانیا را جشن گرفت و نام خود را به عنوان جوانترین دروازهبان تاریخ فوتبال اسپانیا که موفق به کسب جایزه «زامورا» شده است، ثبت
کرد؛ جایزهای که به دروازهبانی با کمترین میانگین گل خورده در لالیگا اهدا میشود.
او در سال 2014 نیز عنوان خود را حفظ کرد و نقش بسزایی در قهرمانی اتلتیکو در لیگ اسپانیا — نخستین قهرمانی آنها پس از نزدیک به دو دهه — ایفا نمود. اتلتیکو با تکیه بر آن موفقیت داخلی، برای کسب عنوان قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا به مصاف رقیب دیرینهاش، رئال مادرید، رفت اما در نهایت پس از وقتهای اضافه، با نتیجه 4 – 1 شکست خورد.
در طول فصل 2013 – 14، این دروازهبانِ متولد بلژیک، وظیفه حراست از دروازه تیم سرخوسفیدپوش مادرید را با «دنی آرانزوبیا» تقسیم میکرد؛ دروازهبانی که پیش از آن حدود 300 بازی در لالیگا برای تیمهای اتلتیک بیلبائو و دپورتیوو لاکرونیا انجام داده و سابقه پوشیدن پیراهن تیم ملی اسپانیا را نیز در کارنامه داشت.
آرانزوبیا چنین به یاد میآورد: «من با دروازهبانان بسیاری کار کرده بودم، از جمله در اردوهای تیم ملی، اما هرگز دروازهبانی ندیده بودم که همزمان هم بسیار قدبلند باشد و هم بسیار سریع. با دروازهبانانی بازی کرده بودم که از من بسیار بلندقدتر بودند، اما فاقد چابکی لازم بودند. او بسیار سریعتر از بقیه بود و در عین حال بلندقدترین هم بود. او بخش وسیعی از فضای دروازه را پوشش میداد و درون چارچوب، سرعتی برقآسا داشت. او ویژگیهای فوقالعادهای داشت.»
مسیر این دو نفر در سال 2012 و در جریان تورنمنت دوستانه و سالانه پیشفصل «تروفئو ترسا هررا» (به میزبانی دپورتیوو) به هم گره خورد؛ جایی که دیدار نهایی میان تیم میزبان و اتلتیکو به ضربات پنالتی کشیده شد و در نهایت تیم گالیسیایی با نتیجه 3 – 4 پیروز شد. «وقتی به سمت دروازه میرفتیم، با خودم فکر کردم: “او غولپیکر است.” قدش به اندازه یک بسکتبالیست بلند است، اما این قد و قامت فریبنده است، چون او بهطرز تحسینبرانگیزی سریع و چابک است. او فوقالعاده است. سالهاست که مانع از ورود توپ به دروازه میشود و مهارهایی فراانسانی انجام میدهد؛ از آن دست مهارهایی که سرنوشت بازیها را تعیین میکنند.»
در فصل 2013 – 14، دروازهبان سوم اتلتیکو «یاسین بونو» (معروف به بونو) بود؛ کسی که در جام جهانی 2026 فیفا (که هماکنون در جریان است) یکی از بازیکنان درخشان تیم ملی مراکش بوده است. آرانزوبیا که اکنون به عنوان مربی دروازهبانان فعالیت میکند، با لبخندی پهن گفت: «آن زمان من 34 ساله بودم و آنها 21 یا 22 ساله. هر دو مشتاق یادگیری بودند و رابطه بسیار خوبی با هم داشتیم. کورتوا پیش از آن جایگاه خود را تثبیت کرده بود، در حالی که بونو تازه داشت خودی نشان میداد و کیفیتش را ثابت میکرد. امروز، آنها دو تن از بهترین دروازهبانان جهان هستند.»
کورتوا پیش از آغاز فصل 2014 – 15 به چلسی بازگشت و در سال 2018 پس از آنکه به تیم ملی بلژیک کمک کرد تا مقام سوم جام جهانی روسیه را کسب کند، به دنبال چالشی تازه رفت و به باشگاه فعلیاش، رئال مادرید، پیوست. او برای هر یک از تیمهای اتلتیکو و چلسی 154 بار به میدان رفت و اکنون با ثبت 333 بازی برای «لوس بلانکوس» (رئال مادرید)، از آن رکورد فراتر رفته است.
در همین حال، او دستکم 114 بار وظیفه حراست از دروازه تیم ملی کشورش را بر عهده داشته است. ویترین افتخارات پربار او شامل دو عنوان قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا، دو قهرمانی لیگ برتر انگلیس و چهار قهرمانی لالیگا است؛ با این حال، شاید تحسینبرانگیزترین نکته این باشد که او در 15 سال گذشته همواره جایگاه خود را به عنوان دروازهبانی در کلاس جهانی حفظ کرده است.
کورتوا که اکنون به عنوان دروازهبان شماره یک و بیرقیب بلژیک در چهارمین جام جهانی خود حضور دارد، آماده است تا در نبرد بزرگ روز جمعه — دیداری تماشایی میان کشوری که او را به فوتبال معرفی کرد و کشوری که مهارتهایش را صیقل داد — در کانون توجه قرار گیرد؛ چرا که اسپانیا و بلژیک مهیای رویارویی در مسابقهای میشوند که نویدبخش نمایشی خیرهکننده است.